تالار گفتگوی تخصصی

دفتر ثبت تجاری مخصوص ثبت نام اشخاصی است که به شغل تجارت اشتغال دارند. دفتر ثبت تجاری بر خلاف دفاتر تاجر ، سند رسمی می باشد. یکی از الزامات حرفه ای شغل تجارت، ثبت نام تاجر در دفاتر تجاری است.
مطابق ماده 16 ق. ت و ماده یک آیین نامه ثبت نام دفاتر تجاری، هر بازرگان حقیقی و بنگاه بازرگانی یا شرکت بازرگانی اعم از ایرانی یا خارجی در محلی که اداره یا دایره یا شعبه ثبت تشکیل می شود باید نام خود را در دفاتر ثبت تجاری محلی که مشغول فعالیت هستند به ثبت برسانند. شرکت های خارجی که در ایران شعبه دارند نیز مشمول این ماده می شوند.
هم چنین به موجب ماده 18 ق.ت، " شش ماه پس از الزامی شدن ثبت تجاری، هر تاجری که مکلف به ثبت است باید در کلیه اسناد و صورت حساب ها و نشریات خطی یا چاپی خود در ایران تصریح نماید که در تحت چه نمره به ثبت رسیده والا علاوه بر مجازات مقرر در فوق به جزای نقدی از دویست تا دو هزار ریال محکوم می شود ".
نکته : ثبت نام در دفتر ثبت تجاری برای شرکت های تجاری با ثبت در مرجع ثبت شرکت ها تفاوت دارد. ثبت در دفتر ثبت تجاری به صورت اعلامی می باشد و اداره ثبت مسئولیتی نسبت به صحت مطالب ارائه شده ندارد و قانون نیز ضمانت اجرایی در خصوص ارائه اطلاعات نادرست معین نکرده است.

اثر ثبت نام در دفتر ثبت نام تجاری چیست ؟
الف) اگر شخصی نام خود را در دفتر ثبت نام تجاری قید نکند ، مشمول جزای نقدی ماده 16 قانون تجارت می شود.
ب) اگر تاجری نامش در دفتر ثبت نام تجاری قید شود، اماره ای بر تاجر بودن او محسوب می شود. اختلاف است که این اماره قضایی است یا قانونی و نظر صحیح تر اماره قضایی می باشد. هم چنین به نظر می رسد، اظهارات تاجر در دفتر ثبت تجاری به عنوان ماره قضایی بر علیه او قابل استناد است .
ج) اثر ثبت نام در دفتر تجاری می تواند در بار اثبات دعوا نیز باشد زیرا اگر نام شخصی در دفتر ثبت نام ، ثبت شده باشد اماره ای بر تاجر بودن اوست اما اگر نام او ثبت تشده باشد حتماَ باید اثبات شود که تاجر است.
د) به موجب ماده 2 قانون صادرات و واردات 1336، تنها اشخاصی می توانند صادرات و واردات انجام دهند که کارت بازرگانی داشته باشند و داشتن کارت بازرگانی منوط به این است که نام تاجر در دفتر ثبت تجاری قید شده باشد.
ه) به موجب ماده 9 قانون تاسیس اتاق بازرگانی 1333، عضویت در اتاق بازرگانی منوط به ثبت نام در دفاتر ثبت تجاری است.
سوال : اگر نام شخص در دفتر ثبت نام تجاری قید نشده باشد آیا می توان او را تاجر محسوب نمود ؟
بله ، مانند فرضی که شخص ممنوع از انجام فعالیت های تجاری است و تجارت می کند و در این صورت می توانیم صدور حکم ورشکستگی را نیز از دادگاه تقاضا کنیم.
به طور کلی ، می توان تکالیف تاجر را به شرح ذیل برشمرد :
1. نگهداری دفاتر تجاری :
دفتر روزنامه : تمام معاملات حتی مخارج شخصی هر روز
دفتر کل : تکمیل از روی دفتر روزنامه به تفکیک و طبقه بندی شده – لااقل هفته ای یک بار
دفتر کپیه : مراسلات و مخابرات ( تنها دفتری که به امضاء نماینده اداره ثبت نیاز ندارد ).
دفتر دارایی : صورت وضعیت سال مالی گذشته ( تنها دفتری که به امضای تاجر نیاز دارد ).
سندیت دفاتر تجاری : بین تجار و امور تجاری تنظیم مطابق قانون تجارت می باشد در غیر این صورت فقط علیه صاحب سند قابل استناد است.
ضمانت اجرای عدم نگهداری دفاتر : جزای نقدی + ورشکستگی به تقصیر اختیاری
2. ثبت نام در دفتر ثبت تجاری : ضمانت اجرا ، جزای نقدی + عدم صدور کارت بازرگانی می باشد.


اثر ثبت نام در دفتر ثبت نام تجاری